Podsumowanie kampanii cukrowniczej
Szanowni Państwo,
poniżej przygotowane przez Związek Producentów Cukru podsumowanie kampanii cukrowniczej wraz z danym produkcyjnymi
Kampania cukrownicza 2025/2026 rozpoczęła się 26 sierpnia 2025 roku w cukrowni Nakło, należącej do Krajowej Grupy Spożywczej S.A. Zakończenie miało miejsce 17 lutego 2026 roku, a dokonała go cukrownia w Strzelinie, należąca do Sudzucker Polska S.A. Średni czas trwania kampanii u wszystkich czterech producentów wyniósł ponad 140 dni, co jest wynikiem większym od zeszłorocznego o 5 dni. Plony w
omawianej kampanii wyniosły średnio 72 tony z hektara. Jest to bardzo dobry wynik, przekraczający średnią z ostatnich lat. W zakończonej niedawno kampanii producenci cukru podpisali umowy na uprawę i dostawę buraków cukrowych z 25.243 rolnikami, od których zakupili 18.606.649 ton buraków. Średnia powierzchnia upraw buraka cukrowego, w tym roku wyniosła 10,24 ha. Dla porównania rok temu wyniosła ona 10,50 ha. W roku 2025/2026 ubyło w Polsce plantatorów uprawiających buraka cukrowego, w tym roku spadek wyniósł 883 rolników. W kampanii 2025/2026 krajowi producenci cukru wyprodukowali 2.574.184 ton cukru.
Warunki pogodowe – podczas zasiewów
Zasiewy buraka cukrowego w Polsce rozpoczęły się wcześnie, głównie w pierwszej dekadzie marca, co było efektem suchej, ciepłej i często bezśnieżnej zimy oraz temperatur w marcu przekraczających średnie wieloletnie. Jednocześnie niskie sumy opadów w okresie styczeń–marzec spowodowały ograniczoną dostępność wody w glebie, a deficyt wilgoci był powszechnie obserwowany na początku siewów.
Początek marca cechowała sucha i słoneczna pogoda, z wysokimi temperaturami w ciągu dnia oraz lokalnymi przymrozkami nocnymi. W połowie miesiąca wystąpiło przejściowe ochłodzenie z opadami deszczu, a miejscami także śniegu, co czasowo ograniczyło prace polowe, lecz poprawiło wilgotność gleby. W drugiej połowie marca warunki ponownie się ustabilizowały i sprzyjały kontynuacji siewów. Siewy zakończono głównie w pierwszej dekadzie kwietnia, a lokalnie prowadzono je do trzeciej dekady kwietnia. W trakcie i po siewach występowały epizody przymrozków, powodujące miejscami przechłodzenia siewek, a lokalnie również uszkodzenia plantacji. Obserwowano także silniejsze wiatry sprzyjające erozji wietrznej oraz sporadyczne uszkodzenia nasion przez ptaki i gryzonie. Mimo tych czynników ogólne warunki zasiewów i wschodów buraka cukrowego w skali kraju oceniono jako dobre, sprzyjające wyrównanym wschodom roślin.
Warunki pogodowe – podczas wegetacji
Przebieg pogody w okresie wegetacji buraka cukrowego w Polsce był zróżnicowany, lecz w ujęciu ogólnym sprzyjający rozwojowi roślin. Wiosna charakteryzowała się niższymi od średnich wieloletnich temperaturami, a lokalnie występowały ujemne temperatury w okresie wschodów, co na części plantacji prowadziło do osłabienia siewek, zmniejszenia obsady roślin, a sporadycznie do konieczności przesiewów.
Jednocześnie niedobór opadów w kwietniu i maju powodował opóźnienie rozwoju rozety liściowej i zwarcia międzyrzędzi, a także ograniczał skuteczność herbicydów i sprzyjał rozwojowi mszyc.
W maju i na początku czerwca miejscami występowały intensywne opady deszczu oraz gradobicia, powodujące lokalne uszkodzenia plantacji. Od końca czerwca i w lipcu dominowały opady powyżej średniej wieloletniej przy umiarkowanych temperaturach powietrza, najczęściej niższych lub zbliżonych do średnich, co ograniczało presję chwościka i sprzyjało dalszemu wzrostowi roślin. Występowały jednak lokalne zjawiska ekstremalne. Sierpień i początek września były bardziej suche, sprzyjając stabilizacji łanu.
Warunki pogodowe – podczas zbiorów
Warunki pogodowe podczas zbiorów buraka cukrowego w Polsce były zróżnicowane w trakcie kampanii, jednak w jej początkowym okresie na ogół sprzyjały prowadzeniu wykopków. Zbiory rozpoczynano lokalnie już w trzeciej dekadzie sierpnia, a we wrześniu dominowała umiarkowanie ciepła pogoda, bez intensywnych opadów, co umożliwiało sprawne prowadzenie prac polowych oraz odbiór surowca. Wilgotność gleby w tym okresie była zazwyczaj korzystna.
W październiku nastąpiło pogorszenie warunków pogodowych, związane z ochłodzeniem oraz lokalnie zwiększoną ilością opadów, co powodowało przejściowe utrudnienia i krótkotrwałe przerwy w wykopkach. W dalszej części kampanii, szczególnie w listopadzie, występowały spadki temperatur, przymrozki i okresowemrozy, które miejscami wstrzymywały zbiory aż do początku grudnia. Dodatkowo duże wahania temperatur, obejmujące naprzemienne okresy mrozów i ociepleń, pogarszały warunki przechowywania buraków na pryzmach.
Grudzień charakteryzował się temperaturami zbliżonymi do średnich wieloletnich, bez silnych mrozów i z niewielkimi opadami, co umożliwiło zakończenie kampanii. Mimo lokalnych utrudnień pogodowych, warunki w skali kraju pozwoliły na realizację zbiorów buraka cukrowego.
Warunki uprawy – zasiewy
Zasiewy buraka cukrowego w Polsce rozpoczęły się wcześnie, głównie w pierwszej połowie marca, a lokalnie trwały do trzeciej dekady kwietnia. Największa intensywność siewów przypadała na drugą połowę marca i początek kwietnia, przy czym znaczna część areału została obsiana w ostatnim tygodniu marca. Średni termin siewu w skali kraju przypadał na początek kwietnia. Ze względu na suchą glebę oraz umiarkowane lub niskie temperatury po siewach, wschody były opóźnione i następowały przeciętnie po 2–3 tygodniach. Pierwsze wschody obserwowano od końca marca do początku kwietnia, natomiast pełne
wschody występowały głównie od końca kwietnia do maja. W okresie siewów i wschodów występowały przymrozki, lokalnie do –8°C, które wraz z zaskorupieniem i zagęszczeniem gleby, nawalnymi opadami oraz żerowaniem szarka komośnika, a także ptaków i gryzoni, powodowały uszkodzenia siewek.
W skali kraju wykonano znaczne przesiewy, obejmujące kilka tysięcy hektarów, głównie z powodu niskich temperatur, żerowania szarka komośnika oraz niekorzystnych warunków glebowych po opadach. Przesiewy prowadzono przede wszystkim w drugiej i trzeciej dekadzie kwietnia. Mimo tych trudności, zasiewy buraka cukrowego w Polsce zostały wykonane terminowo, choć lokalnie odnotowano obniżenie obsady roślin.
Warunki uprawy – wzrost
Sezon wegetacyjny buraka cukrowego w Polsce był w większości bardzo korzystny dla wzrostu i rozwoju roślin. Warunki sprzyjały uzyskaniu dobrej i wyrównanej obsady, a rozwój buraków od wschodów do końca wegetacji przebiegał równomiernie, bez wyraźnych objawów długotrwałego stresu abiotycznego. W początkowych fazach wzrostu na wielu plantacjach obserwowano jednak zwiększoną presję szkodników, zwłaszcza szarka komośnika, a także pchełek i mszyc. Wiosną rozwój roślin był miejscami ograniczany przez niskie temperatury oraz niedobór opadów, co skutkowało wolniejszym wzrostem początkowym i opóźnionym zwarciem międzyrzędzi. Okresowe opady oraz brak długotrwałych upałów sprzyjały jednak prawidłowemu rozwojowi systemu korzeniowego, a objawy suszy miały charakter przejściowy.
Od końca czerwca i w lipcu w większości rejonów kraju występowały wyższe sumy opadów przy umiarkowanych temperaturach, co sprzyjało intensywnemu przyrostowi masy liściowej i korzeniowej. Lokalnie nadmiar opadów prowadził jednak do podtopień plantacji i problemów zdrowotnych korzeni. W drugiej połowie lata warunki sprzyjały gromadzeniu cukru, a końcowy okres wegetacji umożliwiał kształtowanie wysokich plonów korzeni i dobrej jakości surowca.
Środki ochrony roślin
W sezonie wegetacyjnym ochrona buraka cukrowego w Polsce była intensywna i kompleksowa, dostosowana do zmiennej presji chwastów, szkodników i chorób. Zwalczanie chwastów opierano głównie na 3–4 zabiegach herbicydowych przeciwko chwastom dwuliściennym, często uzupełnianych jednym zabiegiem przeciwko chwastom jednoliściennym. Stosowano szerokie spektrum substancji aktywnych, wspomaganych adiuwantami. Pomimo okresowych trudności pogodowych oraz wycofania części substancji, skuteczność ochrony oceniano jako zadowalającą, choć
lokalnie występowało zachwaszczenie wtórne oraz problemy ze zwalczaniem niektórych gatunków chwastów. Presja szkodników była w wielu rejonach wysoka, zwłaszcza w początkowych fazach rozwoju buraka. Największe znaczenie miały szarek komośnik, mszyce, pchełki oraz lokalnie skośnik buraczak. Ochrona insektycydowa była powszechna — na większości plantacji wykonano co najmniej jeden zabieg, a na znacznej części dwa lub więcej, co pozwoliło na skuteczne ograniczenie strat powodowanych przez szkodniki. Ochrona fungicydowa była prowadzona intensywnie, niezależnie od umiarkowanej presji chorób. Większość plantatorów wykonała minimum dwa zabiegi fungicydowe, a na wielu plantacjach trzy lub więcej, co skutecznie ograniczało rozwój chwościka
buraka i pozwalało na utrzymanie dobrej zdrowotności ulistnienia do końca wegetacji.
Choroby
W sezonie wegetacyjnym presja chorób buraka cukrowego w Polsce była niska do umiarkowanej i niższa niż w latach poprzednich. Najważniejszą chorobą pozostawał chwościk buraka, którego pierwsze objawy pojawiały się lokalnie pod koniec czerwca, a powszechniejsze występowanie obserwowano od lipca, z nasileniem głównie od drugiej dekady sierpnia i miejscami we wrześniu. Rozwój chorób liści był ograniczany przez umiarkowane temperatury, okresowo suche warunki glebowe oraz spadki temperatur towarzyszące opadom, które nie sprzyjały utrzymywaniu się wysokiej wilgotności. Szczególnie chłodny i suchy sierpień w wielu rejonach skutecznie hamował rozwój chwościka. W końcowym okresie wegetacji warunki były bardziej wilgotne, lecz nadal chłodne, co ograniczało dalsze porażenia.
[POWRÓT]



